Al cxefa pagxo

Al cxiuj, kiuj interesigxas pri brajla esperanta stenografio, nun niproponas du gxiajn tabelojn.

Ni tamen substrekas, ke la tabeloj estas nur konsultiloj. Por plene lerni la

stenografion necesas ankaux studi la lernolibron, kiu klarigas detalojn pri

la uzo de la stenografio.

La brajlan unuvolumajxon "Esperanta stenografio" (lernolibro, tabeloj, ekzercaro) oni povas mendi kontraux kvin euxroj cxe:

Anatolij Masenko: Gerojev-Medikov 15-1, RU-357739 Kislovodsk, Rusio;

ankaux rete: masenkoai@mail.ru

 

 

Tabeloj pri brajla Esperanta stenografio

 

Enkondukaj rimarkoj

 

1. Cxi tiu dosiero enhavas du tabelojn, kiuj estas komputilaj adaptoj de

"Tabelo por legi Esperantan stenografion" kaj "Tabelo por skribi Esperantan

stenografion", troveblaj en surpapera brajlo en "Esperanta stenografio

(brajla mallongigaro)", Nijxnij Novgorod, Rusio, 2003, kiu enhavas ankaux

lernolibron kaj ekzercaron. Por ke la komputilaj tabeloj plenumu sian

funkcion kiel konsultiloj por legi kaj skribi Esperantan stenografion, la

brajla linio (ekraneto) de la uzanto devas montri brajlon laux la tabelo

EuroBraille.

2. La tabeloj mem, same la stenografiaj simboloj kiel la plenskribaj

signifoj, estas montrataj laux EuroBraille. Tamen, cxar la simboloj, kiuj en

EuroBraille redonas la cxapelitajn literojn de Esperanto, vidigxas aliforme

sur komputila ekrano, la klarigaj tekstoj (ekz. cxi tiu) estas redaktitaj

laux la surogata x-sistemo, por ke ankaux vidantaj legantoj ilin komprenu

kaj ne mislegu.

3. Kiam en brajla simbolo la supra vico kaj/aux la maldekstra kolono de la

cxelo(j) ne havas punkton, post la simbolo estas metita la brajla "prasigno"

(cxiuj ses punktoj) por montri la precizan pozicion de la simbolo.

4. La tabelo por legi listigas la stenografiajn simbolojn, ordigitajn laux

la brajla sistemo, arangxita en la jenajn 7 seriojn:

abcdefghij

klmnopqrst

uvxyz&%{~}

123456789w

,;:/?+=(*)%

|0`#.-

">_!$<'%

Post cxiu stenografia simbolo sekvas gxia(j) signifo(j) plenskribe.

La tabelo por skribi listigas la signifojn de la stenografiaj simboloj,

ordigitajn laux la Esperanta alfabeto. Post cxiu signifo sekvas gxia

stenografia simbolo.

5. Stenografia simbolo estas maksimume ducxela. Unucxelaj estas cxiuj signoj

litergrupaj, vortfinaj kaj vortkomencaj, kaj multaj vortmallongigoj.

Ducxelaj estas la simboloj komencigxantaj per la kvina punkto, kaj multaj

aliaj vortmallongigoj. Kelkaj ducxelaj kombinoj rezultas el litero kaj

mallongigo aux el du litergrupaj mallongigoj, ekzemple "kp" = "kato" cxar p

signifas -ato, kaj "x9" = "kion", sinsekvo de la mallongigoj de la

litergrupoj -ki- kaj -on-. Tiaj "hazardaj" kombinoj principe ne aperas en la

tabeloj. Tamen, en la tabelo por skribi enestas kelkaj formoj de pronomoj

kaj korelativoj, mallongigataj per tiaj ducxelaj kombinoj. Tia vorto estas

"cxiu", mallongigata "4u", do per kombino de la litergrupa mallongigo de

"cxi" kaj la litero "u". Cxar la aliaj formoj de tiu vorto, "cxiuj",

"cxiujn" kaj "cxiun", estas mallongigataj laux la gxenerala sistemo de

mallongigado de pronomoj kaj korelativoj, ankaux "cxiu" enestas en la tabelo

por doni lauxeble kompletan bildon de la traktado de pronomoj kaj

korelativoj.

6. Signifo kun streketo (en la papera eldono nomata "liga streko") sekvata

de gramatika finajxo indikas, ke la simbolo mallongigas vorton kun la

koncerna finajxo nur, kiam gxi staras sole aux cxe vortfino. Alie la simbolo

mallongigas nur la radikan parton, tiun antaux la streketo.

7. Se signifo aperas inter du streketoj, la mallongigo estas litergrupa. Se

streketo antauxas signifon, la mallongigo estas vortfina. Se streketo sekvas

signifon, la mallongigo estas vortkomenca. Se signifo aperas sen streketo,

la mallongigo estas memstara vorto aux povas aperi en kunmetajxo, kie gxia

senco ne sxangxigxas.

8. Simbolo kun la kvina punkto principe mallongigas vorton aux vortradikon,

sed cxar la litersinsekvo, kiun gxi mallongigas, ne nepre havu la saman

sencon kiel la vort(radik)o, tia simbolo estas konsiderebla ankaux kiel

litergrupa mallongigo. Do, kvankam en la tabeloj ne aperas streketo antaux

la signifo de mallongigo kun la kvina punkto, la mallongigo ne devas nepre

stari vortkomence.

9. Se iu simbolo havas plurajn signifojn, tiuj en la tabelo por legi estas

apartigitaj per punktokomo (;).

10. En la tabelo por legi, por pli facila uzado, simbolo konsistanta el la

kvina punkto sekvata de litero (aux alia signo), estas lokigita ne laux gxia

unua brajla signo (la kvina punkto), sed tuj post la simbolo konsistanta el

la sama litero (signo) sen antauxa kvina punkto.

 

Tabelo por legi Esperantan stenografion

 

a kaj

ac akcept-is

af afabl-a

ap apena0

au apud

a1 adia0

 

b -jn; pli

!b pli-

bd beda0r-is

bl blind-a

br brajl-o

b1 balda0

 

c -eco; plej

!c sci-is

ca cia

cb ciajn

cc scienc-o

cj ciaj

cn cian

ct cert-e

 

d de-; -ado; de

!d demand-is

dz dezir-is

 

e tie

!e ebl-e

ea tiea

eb tieajn

ej tieaj

en tien

ev eventual-e

e` tiean

e$ efektiv-e

 

f -foje; -inta; post

!f feli3-a

fc facil-a

fg forges-is

fz fraz-o

 

g -inte; plu

!g grand-a

gl gratul-is

gz gazet-o

 

h -ita; sur

!h hav-is

hd hodia0

h1 hiera0

 

i ili

!i vid-is

ib iliajn

ij iliaj

in ilian

 

j pri

!j trans

 

k -ata; kiu

!k kontra0

kb kiujn

kc koncern-e

kd konduk-is

kj kiuj

km komenc-is

kn kiun

kv kvankam

k3 kondi3-o

 

l -ulo; li

!l long-a

la lia

lb liajn; labor-

lj liaj

lk lok-o

ln lian

lr literatur-o

lt leter-o

lv lingv-o

 

m -ema; mi

!m mult-e

ma mia

mb miajn

mc menci-is

mg morga0

mj miaj

mm mem

mn mian

mt monat-o

m1 malgra0

 

n ni

!n nov-a

na nia

nb niajn

nj niaj

nn nian

nt natur-e

 

o tio

!o pov-is

on tion

op opini-o

ot oft-e

oz okaz-e

 

p -ato; por

!p parol-is

pm permes-is

pt punkt-o

 

q -ne-; ne

!q neni-u

qc neces-e

 

r re-; -anta; nur

!r rigard-is

rc ricev-is

rr reciprok-e

rz rezult-o

 

s -isto; sed

!s sub

sa sia

sb siajn

sc escept-e

sd send-is

sj siaj

sl simil-a

sm samidean-o

sn sian

sr skrib-is

ss samsortan-o

st subit-e

su super

sv sekv-is

s3 sufi3-e

 

t -anto; tiu

!t temp-o

tb tiujn

tj tiuj

tn tiun

 

u unu

!u tut-e

 

v -ajn; vi

!v viv-o

va via

vb viajn

vj viaj

vn vian

v~ ver~ajn-e

 

x -ki-; kiel

!x kiamanier-e

 

y -el-; el

!y kelk-e

 

z -us; estus

!z kvaza0

 

& -am-; kiam

!& tamen

&1 amba0

&$ amik-o

 

% -es-; esti

!% esperant-o

 

{ -et-; -eto; tuj

!{ ceter-e

 

~ -os; ~i

!~ ~ajn-is

~a ~ia

~b ~iajn

~j ~iaj

~n ~ian

 

} -ti-; tiel

!} tiamanier-e

 

1 -a0-; a0

!1 anta0

 

2 -oj-; 3e

!2 3ef-e

 

3 -ante; 3u

!3 3irka0

3b 3iujn

3j 3iuj

3n 3iun

 

4 -3i-; 3i

!4 3iukaz-e

 

5 -as-; estas

!5 last-a

 

6 -om-; krom

!6 kompren-is

 

7 -i7inta; 7i

!7 lo7-is

7a 7ia

7b 7iajn

7j 7iaj

7l 7entil-a

7n 7ian

7r 7eneral-e

7t 7ust-e

 

8 -ojn; ke

!8 stenografi-o

 

9 -on-; oni

!9 respond-is

 

w -awo; wus

wn wurnal-o

 

,% -il-

 

;% -ol-; ol

 

:% -al-; al

:1 almena0

 

/% -ir-; diris

!/% dum

 

?% -en-; en

!?% sent-is

 

+% -pr-; pro

!+% proksim-a

+f prefer-is

+k preska0

+m promes-is

+p precip-e

+t preter

+z preciz-e

 

=% -i7-

!=% fari7-is

 

(% -er-; -ero; per

!(% afer-o

 

*% -in-; -ino; inter

!*% inter-

 

)% -tr-; tre

!)% trov-is

 

| -is-; estis

 

0 -un-; kun

 

` -an-; anka0

!` ankora0

`s anstata0

 

# -aj-; 7is

!# semajn-o

 

.% sen

.d sendub-e

.f senfin-e

.3 sen3es-e

 

-% mal-; 3ar

-v ajn =sen anta0a interspaco=

 

"% -ar-; -aro

 

>% -ig-; -igita

 

_ la =sen najbaraj interspacoj=

 

!,% 3esigo de mallongigoj =komenca kaj fina=

 

$% -ek-

$t ekster

$z ekzempl-e

 

<% -or-; -oro

 

'% majusklo =la sekvanta vorto ne estu mallongigita=

'` verssigno

'.% kursivo =komence kaj fine=

'-% pensostreko (haltostreko, sen anta0a interspaco=

 

Tabelo por skribi Esperantan stenografion

 

- a -

adia0 a1

-ado d

afabl-a af

afer-o !(%

-aj- #

-ajn v

ajn -v =sen anta0a interspaco=

-awo w

akcept-is ac

-al- :%

al :%

almena0 :1

-am- &

amba0 &1

amik-o &$

-an- `

anka0 `

ankora0 !`

anstata0 `s

-anta r

anta0 !1

-ante 3

-anto t

apena0 ap

apud au

-ar- "%

-aro "%

-as- 5

-ata k

-ato p

-a0- 1

a0 1

 

- b -

balda0 b1

beda0r-is bd

bezon-is bz

blind-a bl

brajl-o br

 

- c -

cert-e ct

ceter-e !{

cia ca

ciaj cj

ciajn cb

cian cn

 

- 3 -

3ar -%

3e 2

3ef-e !2

-3i- 4

3i 4

3irka0 !3

3iu 4u

3iuj 3j

3iujn 3b

3iukaz-e !4

3iun 3n

3u 3

 

- d -

de- d

de d

demand-is !d

dezir-is dz

diris /%

dum !/%

 

- e -

ebl-e !e

-eco c

efektiv-e e$

-ek- $%

ekster $t

ekzempl-e $z

-el- y

el y

-ema m

-en- ?%

en ?%

-er- (%

-ero (%

-es- %

escept-e sc

esperant-o !%

estas 5

esti %

estis |

estus z

-et- {

-eto {

eventual-e ev

 

- f -

facil-a fc

fari7-is !=%

feli3-a !f

-foje f

forges-is fg

fraz-o fz

 

- g -

gazet-o gz

grand-a !g

gratul-is gl

 

- 7 -

7eneral-e 7r

7entil-a 7l

7i 7

7ia 7a

7iaj 7j

7iajn 7b

7ian 7n

7in 7*

7is #

7ust-e 7t

 

- h -

hav-is !h

hiera0 h1

hodia0 hd

 

- i -

ia ia =ne mallongigite=

iaj i#

iajn iv

ian i`

-ig- >%

-igita >%

-i7- =%

-i7inta 7

-il- ,%

ili i

ilia ,ia

iliaj ij

iliajn ib

ilian in

ilin ,*%

-in- *%

-ino *%

-inta f

-inte g

inter- !*%

inter *%

-ir- /%

-is- |

-isto s

-ita h

 

- j -

-jn b

 

- w -

wurnal-o wn

wus w

 

- k -

kaj a

ke 8

kelk-e !y

-ki- x

kiam &

kiamanier-e !x

kiel x

kiu k

kiuj kj

kiujn kb

kiun kn

komenc-is km

kompren-is !6

koncern-e kc

kondi3-o k3

konduk-is kd

kontra0 !k

krom 6

kun 0

kvankam kv

kvaza0 !z

 

- l -

la % =sen najbaraj interspacoj=

labor- lb

last-a !5

leter-o lt

li l

lia la

liaj lj

liajn lb

lian ln

lin l*

lingv-o lv

literatur-o lr

lo7-is !7

lok-o lk

long-a !l

 

- m -

mal- -%

malgra0 m1

mem mm

menci-is mc

mi m

mia ma

miaj mj

miajn mb

mian mn

min m*

monat-o mt

morga0 mg

mult-e !m

 

- n -

natur-e nt

-ne- q

ne q

neces-e qc

neni-u !q

ni n

nia na

niaj nj

niajn nb

nian nn

nin n*

nov-a !n

nur r

 

- o -

oft-e ot

-oj- 2

-ojn 8

okaz-e oz

-ol- ;%

ol ;%

-om- 6

-on- 9

oni 9

opini-o op

-or- <%

-oro <%

-os ~

 

- p -

parol-is !p

per (%

permes-is pm

plej c

pli- !b

pli b

plu g

por p

post f

pov-is !o

-pr- +%

precip-e +p

preciz-e +z

prefer-is +f

preska0 +k

preter +t

pri j

pro +%

proksim-a !+%

promes-is +m

punkt-o pt

 

- r -

re- r

reciprok-e rr

respond-is !9

rezult-o rz

ricev-is rc

rigard-is !r

 

- s -

samidean-o sm

samsortan-o ss

scienc-o cc

sci-is !c

sed s

sekv-is sv

semajn-o !#

sen .%

sen3es-e .3

send-is sd

sendub-e .d

senfin-e .f

sent-is !?%

sia sa

siaj sj

siajn sb

sian sn

simil-a sl

sin s*

skrib-is sr

stenografi-o !8

sub !s

subit-e st

sufi3-e s3

super su

sur h

 

- ~ -

~ajn-is !~

~i ~

~ia ~a

~iaj ~j

~iajn ~b

~ian ~n

~in ~*

 

- t -

tamen !&

temp-o !t

-ti- }

tiamanier-e !}

tie e

tiea ea

tieaj ej

tieajn eb

tiean e`

tiel }

tien en

tio o

tion on

tiu t

tiuj tj

tiujn tb

tiun tn

-tr- )%

trans !j

tre )%

trov-is !)%

tuj {

tut-e !u

 

- u -

-ulo l

-un- 0

unu u

-us z

 

- v -

ver~ajn-e v~

vi v

via va

viaj vj

viajn vb

vian vn

vin v*

vid-is !i

viv-o !v

Al cxefa pagxo